ત્રણ મુખ્ય પ્રકારની સૌર ઊર્જા પ્રણાલીઓ: ઓન-ગ્રીડ, ઓફ-ગ્રીડ અને હાઇબ્રિડ

સૌર ઉર્જા પ્રણાલીના ત્રણ મુખ્ય પ્રકાર

1. ઓન-ગ્રીડ - ગ્રીડ-ટાઈ અથવા ગ્રીડ-ફીડ સોલર સિસ્ટમ તરીકે પણ ઓળખાય છે

2. ઑફ-ગ્રીડ - સ્ટેન્ડ-અલોન પાવર સિસ્ટમ (SAPS) તરીકે પણ ઓળખાય છે.

3. વર્ણસંકર - બેટરી સ્ટોરેજ સાથે ગ્રીડ સાથે જોડાયેલ સોલર સિસ્ટમ

સૂર્યમંડળના મુખ્ય ઘટકો

સૌર પેનલ્સ

મોટા ભાગની આધુનિક સૌર પેનલ્સ ઘણા સિલિકોન આધારિત ફોટોવોલ્ટેઇક કોષો (PV કોષો) થી બનેલી છે. જે સૂર્યપ્રકાશમાંથી ડાયરેક્ટ કરંટ (DC) વીજળી ઉત્પન્ન કરે છે. સૌર પેનલ્સ, જેને સૌર મોડ્યુલ તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે, તે સામાન્ય રીતે સોલર એરે તરીકે ઓળખાય છે તે બનાવવા માટે 'સ્ટ્રિંગ્સ' માં જોડાયેલા હોય છે. સૌર ઉર્જાનું ઉત્પાદન કેટલાંક પરિબળો પર આધાર રાખે છે, જેમાં સૌર પેનલની દિશા અને ઝુકાવનો કોણ, સૌર પેનલની કાર્યક્ષમતા, ઉપરાંત શેડિંગ, ગંદકી અને આસપાસના તાપમાનને કારણે થતા નુકસાનનો પણ સમાવેશ થાય છે.

સોલાર પેનલ વાદળછાયું અને વાદળછાયું વાતાવરણ દરમિયાન ઊર્જા ઉત્પન્ન કરી શકે છે, પરંતુ ઊર્જાની માત્રા વાદળોની 'જાડાઈ' અને ઊંચાઈ પર આધારિત છે, જે નક્કી કરે છે કે કેટલો પ્રકાશ પસાર થઈ શકે છે. પ્રકાશ ઊર્જાની માત્રાને સૌર ઇરેડિયેશન તરીકે ઓળખવામાં આવે છે અને સામાન્ય રીતે પીક સન અવર્સ (પીએસએચ) શબ્દનો ઉપયોગ કરીને સમગ્ર દિવસ દરમિયાન સરેરાશ કરવામાં આવે છે. PSH અથવા સરેરાશ દૈનિક સૂર્યપ્રકાશ કલાક મુખ્યત્વે સ્થાન અને વર્ષના સમય પર આધાર રાખે છે.

સૌર ઇન્વર્ટર

સૌર પેનલ ડીસી વીજળી ઉત્પન્ન કરે છે, જે આપણા ઘરો અને વ્યવસાયોમાં ઉપયોગ માટે વૈકલ્પિક વર્તમાન (AC) વીજળીમાં રૂપાંતરિત થવી જોઈએ. આ સૌર ઇન્વર્ટરની પ્રાથમિક ભૂમિકા છે. 'સ્ટ્રિંગ' ઇન્વર્ટર સિસ્ટમમાં, સૌર પેનલ્સ શ્રેણીમાં એકસાથે જોડાયેલા હોય છે, અને DC વીજળીને ઇન્વર્ટરમાં લાવવામાં આવે છે, જે DC પાવરને AC પાવરમાં રૂપાંતરિત કરે છે. માઈક્રોઈન્વર્ટર સિસ્ટમમાં, દરેક પેનલનું પોતાનું માઈક્રો-ઈન્વર્ટર પેનલની પાછળની બાજુએ જોડાયેલ હોય છે. પેનલ હજુ પણ DC ઉત્પન્ન કરે છે પરંતુ છત પર AC માં રૂપાંતરિત થાય છે અને સીધા ઇલેક્ટ્રિકલ સ્વીચબોર્ડ પર ખવડાવવામાં આવે છે.

ત્યાં વધુ અદ્યતન સ્ટ્રિંગ ઇન્વર્ટર સિસ્ટમ્સ પણ છે જે દરેક સોલર પેનલની પાછળ જોડાયેલ નાના પાવર ઑપ્ટિમાઇઝર્સનો ઉપયોગ કરે છે. 

બેટરીઓ

સૌર ઉર્જા સંગ્રહ માટે વપરાતી બેટરી મુખ્ય બે પ્રકારમાં ઉપલબ્ધ છે: લીડ-એસિડ (AGM & જેલ) અને લિથિયમ-આયન. અન્ય કેટલાક પ્રકારો ઉપલબ્ધ છે, જેમ કે રેડોક્સ ફ્લો બેટરી અને સોડિયમ-આયન, પરંતુ અમે સૌથી સામાન્ય બે પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરીશું. મોટાભાગની આધુનિક ઉર્જા સંગ્રહ પ્રણાલીઓ રિચાર્જ કરી શકાય તેવી લિથિયમ-આયન બેટરીનો ઉપયોગ કરે છે અને તે ઘણા આકારો અને કદમાં ઉપલબ્ધ છે, જેને અહીં વધુ વિગતમાં સમજાવેલ ઘણી રીતે ગોઠવી શકાય છે.

બેટરીની ક્ષમતા સામાન્ય રીતે લીડ-એસિડ માટે Amp કલાક (Ah) અથવા લિથિયમ-આયન માટે કિલોવોટ કલાક (kWh) તરીકે માપવામાં આવે છે. જો કે, તમામ ક્ષમતા ઉપયોગ માટે ઉપલબ્ધ નથી. લિથિયમ-આયન આધારિત બેટરી સામાન્ય રીતે દરરોજ તેમની ઉપલબ્ધ ક્ષમતાના 90% સુધી સપ્લાય કરી શકે છે. સરખામણીમાં, લીડ-એસિડ બેટરીઓ સામાન્ય રીતે બેટરી જીવન વધારવા માટે તેમની કુલ ક્ષમતાના 30% થી 40% પ્રતિ દિવસ પૂરા પાડે છે. લીડ-એસિડ બેટરી સંપૂર્ણપણે ડિસ્ચાર્જ થઈ શકે છે, પરંતુ આ માત્ર કટોકટી બેકઅપ પરિસ્થિતિઓમાં જ થવી જોઈએ